Langdurig zieken krijgen vragenlijst

Binnenkort worden mensen die 8 weken arbeidsongeschikt zijn verzocht een vragenlijst in te vullen. Dit kan enkel via internet (er worden geen schriftelijke vragenlijsten rondgestuurd). Het invullen van de vragenlijst is niet verplicht, er hangen ook geen sancties aan vast voor wie niet meewerkt. Al waren er in de ontslagnemende regering wel plannen om sancties te nemen in de uitkeringen tegen wie niet meewerkte.

Naast een aantal vragen over beroep en opleiding wordt aan de zieken ook gevraagd om in te schatten of ze het werk binnenkort zullen hernemen. Er zijn ook vragen waarbij je moet aangeven of je al of niet akkoord gaat met stellingen zoals:

  • “Ik heb het afgelopen jaar veel pech gehad.”
  • “Er zijn in mijn leven vervelende dingen gebeurd, waar ik vaak aan denk.”
  • “Heeft u er tijdens het werk veel last van als u regelmatig moet bukken?”
  • “Mijn leidinggevende begrijpt mijn situatie."
  • “Ik maak me zorgen over wat mijn collega s denken van mijn afwezigheid.”
  • “Ik vind het heel erg als ik een fout maak.”
  • “In mijn werk zet ik mij voor 200 procent in.”
  • “Wanneer ik terug ben zal ik hard moeten werken of meer uren moeten werken om mijn achterstand in te halen.”

De bedoeling van deze vragenlijst, gebaseerd op een wetenschappelijk onderzoek, is om de adviserend artsen van de mutualiteit te helpen bij het selecteren van langdurig zieken die in aanmerking komen om opgeroepen te worden voor doorverwijzing naar een arbeidsarts voor een re-integratiegesprek.

Wie in de vragenlijst al aangeeft terug aan de slag te gaan of zelfs de datum al kent wanneer hij het werk hervat, valt meteen af en zal wellicht niet meer opgeroepen worden door de adviserend arts. Die arts wil zich immers vooral richten op de zieken die begeleiding nodig hebben. Maar uiteraard kan een adviserend arts altijd een zieke oproepen voor een controleonderzoek.

De andere vragen in de vragenlijst werden het afgelopen jaar wetenschappelijk uitgetest bij een grote groep zieken. En het antwoord van die zieken na 8 weken werd vergeleken met de groep zieken die maanden later nog steeds niet terug aan het werk is. Zo kan de mutualiteit zieken selecteren die het soort typische antwoorden geven dat vaak gegeven wordt door zeer langdurig zieken. Wat hen helpt om bepaalde types van zieken efficiënt te selecteren in functie van een bepaalde begeleiding. Of om snel en accuraat info te verzamelen nuttig voor de begeleiding. Of om die zieken die zonder een extra duwtje wellicht niet direct aan de slag zullen gaan te kunnen oproepen bij de adviserend arts. Of die zieken die baat kunnen hebben bij een doorverwijzing naar de arbeidsarts. Of bepaalde probleemgroepen van zieken selecteren voor een aangepaste vorm van begeleiding.

Weinig enthousiasme

De reacties van het ACV op de eerste voorstellen van deze vragenlijsten waren bijzonder kritisch. De andere vakbonden, de mutualiteiten en zelfs de werkgeversorganisaties deelden onze kritiek. De minister zette echter door. En de mutualiteiten werden onder financiële druk gezet om mee te werken aan deze en andere maatregelen om het aantal langdurig zieken in te perken. Deze maatregel is er daar één van. 

De kritiek van vakbondskant is meervoudig. Een werkwijze waarbij een vragenlijst uitsluitend via het internet kan worden beantwoord is voor aardig wat zieken al een moeilijkheid. In de vragenlijst wordt de zieke werknemer ook gevraagd om zijn opinie te geven over zijn leidinggevenden, zijn collega’s en over zijn eigen inzet. Niet bepaald het soort informatie dat je wil delen met je werkgever of zomaar aan de arbeidsarts bezorgen. De regelgeving stipuleert dan wel dat deze informatie vertrouwelijk bij de adviserend arts zal blijven, en niet standaard worden gedeeld met de arbeidsarts of de werkgever, toch blijf je beter op je hoede. Bovenal is er de vrees dat dit soort vragenlijsten vroeg of laat zullen worden gebruikt om zieken te sanctioneren. De ontslagnemende regering wou de uitkeringen verminderen met 5% voor de zieken die de vragenlijst niet tijdig invulden. Met het ontslag van de regering ging dat plan niet door. Maar een volgende regering kan dit hernemen. En dan worden zieken aangepakt en gesanctioneerd die de vragenlijst niet tijdig invullen: nog maar eens een maatregel tegen zieken. Alsof onwil en profitariaat van zieken het grootste probleem is inzake langdurig ziekte, en niet de oorzaken in de werksituatie, de stress, de burn outs, het gebrek aan aangepast werk voor herstellende zieken. Tegen zo een beleid zal het ACV zich absoluut blijven verzetten. En ook bij een volgende regering blijven ijveren voor een aanpak die gebaseerd is op vrijwillige medewerking van de zieke. Alleen vrijwilligheid werkt.

En nu?

Wie er om inhoudelijke of technische redenen (geen toegang tot internet) tegen opziet om de vragenlijst in te vullen, moet dat niet doen. Je kan dus de oproep om de vragenlijst in te vullen gerust negeren. Het mag wel, het kan helpen in sommige gevallen, maar het moet niet en het wordt niet gesanctioneerd. Wie de vragenlijst wel invult, kan ook zelf wel inschatten tot welke actie dat zal leiden bij de mutualiteit. Zieken die waarheidsgetrouw aangeven dat ze een van de volgende dagen probleemloos aan het werk zullen gaan, worden allicht verder met rust gelaten. Je maakt best een afdruk van je antwoorden. Denk heel goed na voor je aan de arbeidsarts van je werkgever toestemming geeft om je antwoorden in te kijken. Sommige antwoorden kunnen je arbeidsarts en de werkgever bij de verdere bemiddeling rond werkhervatting de overtuiging geven dat je een slechte relatie hebt met je chef, met je collega’s, dat je een tekort aan inzet hebt, dat je een probleem hebt van werkattitude, dat het probleem bij jou zit. Let daar maar best mee op.

Voorbeeld van de vragenlijst

Indien niet zichtbaar kan je hem hier bekijken